Zamknij [x]
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookie z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki
Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie

UOKIK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Powiększ czcionkęPomniejsz czcionkęWersja z wysokim kontrastemWersja tekstowaWersja tekstowaKanał RSSPobierz kod QREnglish version

Tu jesteś: Strona główna > Urząd > Informacje ogólne > Historia Urzędu

Historia Urzędu

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów powstał w 1990 roku jako Urząd Antymonopolowy. Po przełomie politycznym w roku 1989, kiedy gospodarka oparta została na mechanizmach wolnego rynku, 24 lutego 1990 roku uchwalono ustawę o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym. Stanowiła ona ważny element programu reformy rynkowej. Struktura gospodarki, odziedziczona po systemie centralnego planowania, charakteryzowała się bowiem wysokim poziomem monopolizacji, co mogło w istotny sposób ograniczyć powodzenie transformacji gospodarczej. W tej sytuacji szczególne znaczenie miało promowanie konkurencji i przeciwdziałanie antyrynkowym zachowaniom monopolistów. Stąd też na mocy ustawy powołano Urząd Antymonopolowy (UA), który rozpoczął działanie w kwietniu po uchwaleniu statutu przez Radę Ministrów. W tym roku również zaczęły funkcjonować jego pierwsze delegatury.

Jako główne zadanie Urzędu wskazano przeciwdziałanie zawieraniu antykonkurencyjnych porozumień i nadużywaniu pozycji dominującej na rynku oraz kontrolę koncentracji przedsiębiorców. Kompetencje te były wielokrotnie zwiększane. Istotna zmiana miała miejsce w 1996 roku, kiedy po reformie administracji centralnej UA otrzymał swą obecną nazwę – Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Rozszerzono przy tym zakres jego działań o ochronę interesów konsumentów. Jednocześnie Prezesowi Urzędu podporządkowano Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej.

W 2000 roku Urząd rozpoczął monitorowanie pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorcom oraz nadzorowanie ogólnego bezpieczeństwa produktów.

Istotne znaczenie w rozwoju systemu ochrony konkurencji miała uchwalona 15 grudnia 2000 roku ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów (weszła w życie w kwietniu 2001 roku). Określiła ona zasady funkcjonowania całego systemu ochrony konkurencji i konsumentów, w którym centralne miejsce zajmuje Prezes UOKiK. Jedną z najważniejszych zmian było wprowadzenie kadencyjności jego funkcji oraz obowiązku wyłaniania w drodze konkursu.

W 2002 roku UOKiK podjął działania mające na celu stworzenie systemu nadzoru rynku dla wyrobów podlegających dyrektywom wspólnotowym oraz sytemu monitorowania jakości paliw.

Wstąpienie do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 roku dla UOKiK oznaczało przede wszystkim zakończenie procesu harmonizacji polskiego prawa antymonopolowego i konsumenckiego z regulacjami unijnymi. Od dnia akcesji Urząd działa w ramach Europejskiej Sieci Konkurencji (ECN).

Prezes UOKiK reprezentuje Polskę w ramach sieci Consumer Protection Cooperation (CPC), do której należą instytucje publiczne odpowiedzialne za ochronę konsumentów w Unii Europejskiej. Została ona utworzona na podstawie przepisów wspólnotowych z 2004 roku. Celem CPC jest współpraca w zakresie zwalczania naruszeń interesów słabszych uczestników rynku o charakterze transgranicznym – a zatem wykraczających zasięgiem poza obszar jednego państwa.

16 lutego 2007 roku uchwalono nową ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. W celu usprawnienia działań podejmowanych przez UOKiK odstąpiono od prowadzenia postępowań na wniosek w sprawach praktyk ograniczających konkurencję oraz w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Wprowadzono również możliwość nakładania przez Prezesa UOKiK kar pieniężnych na przedsiębiorców, którzy naruszyli zbiorowe interesy konsumentów.

Przedsiębiorcy ankietowani przez CBOS pozytywnie odnoszą się do działań UOKiK jako instytucji dobrze służącej społeczeństwu. Akceptacja dla inicjatyw podejmowanych przez Urząd jest bardzo wysoka (73 proc.) wśród przedsiębiorców dużych i porównywalna z Kościołem oraz Najwyższą Izbą Kontroli.

Podobnego zdania jest dwie trzecie przedsiębiorców średniej wielkości oraz połowa małych.

Przez większość podmiotów gospodarczych Urząd postrzegany jest jako niezbędny, niezależny i wiarygodny. Najlepiej oceniają go duże przedsiębiorstwa. Aż 97 proc. z nich jest zdania, że działania UOKiK są potrzebne.

Ankietowani przedsiębiorcy zwracają również uwagę na pozycję Urzędu jako instytucji eksperckiej, pozostającej poza bieżącym nurtem polityki. Niezależność UOKiK docenili zarówno duzi, średni jak i mali gracze rynkowi. Najlepiej ci pierwsi – opinię taką wyraziło aż 86 proc. z nich.

Ocena ta jest szczególnie ważna ze względu na wagę postępowań, które prowadzi Urząd. Formułując zarzuty naruszenia ustawy antymonopolowej, UOKiK definiuje pozycję rynkową przedsiębiorców, ocenia, czy określone zachowanie jest zgodne z prawem, co wpływa na ich wiarygodność gospodarczą, czasem giełdową.

Za wiarygodność Urząd ceniony jest przez wszystkie grupy podmiotów gospodarczych. a najbardziej przez dużych i średnich przedsiębiorców – odpowiednio 84 proc. i 79 proc. z nich.

UOKiK jest dobrze oceniany również przez konsumentów. Jak wynika z badań społecznych przeprowadzonych przez GfK Polonia, Urząd uważany jest przez nich za instytucję pomocną i potrzebną.

W zakresie edukacji konsumenckiej jest on autorytetem dla 22 proc. słabszych uczestników rynku. Takie stanowisko to prawdopodobnie wynik szeregu kampanii informacyjnych, które Urząd inicjuje od 2001 roku. Jednocześnie jednak, aż jedna trzecia konsumentów jest przekonana, że UOKiK rozpatruje także indywidualne skargi, co świadczy o nieznajomości kompetencji Urzędu.

Pliki do pobrania

Do góry

Zobacz także:
Bezpieczne place zabawICPENKonkurs na prace magisterskie i doktorskieEuropejskie Centrum KonsumenckieUE