Zamknij [x]
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookie z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki
Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie

UOKIK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Powiększ czcionkęPomniejsz czcionkęWersja z wysokim kontrastemWersja tekstowaWersja tekstowaKanał RSSPobierz kod QREnglish version

Tu jesteś: Strona główna > Urząd > Informacje ogólne > Komentarze, zaproszenia

Zmowa cenowa w zamówieniach publicznych

< poprzedni | następny > 08.06.2018

Zmowa cenowa w zamówieniach publicznych
  • Polskie prawo traktuje zmowę przetargową jako jedno z najcięższych naruszeń konkurencji.
  • Choć skala nadużyć w zakresie przetargów publicznych się zmniejsza – skuteczny system ochrony przed tego rodzaju naruszeniami może skutkować oszczędnościami sięgającymi nawet 20 proc.[1]

Współcześnie obowiązujące w Polsce regulacje z zakresu zamówień publicznych wynikają z prawa europejskiego. Jakkolwiek traktaty w sposób dość ogólny regulują kwestie prawa konkurencji, nie uwzględniają wyjątku dla transakcji zawieranych przez organy administracji publicznej. Takie ogólne określenie nie było wystarczające, stąd na przestrzeni lat – począwszy od lat 60. ubiegłego wieku – wdrożono szereg wspólnotowych regulacji z zakresu harmonizacji krajowych systemów zamówień publicznych([2]).

Z punktu widzenia wymiany handlowej w Unii, rynek zamówień publicznych jest bardzo istotny, zaś jego wartość szacowana jest na ok. 11 proc. PKB krajów członkowskich([3]). Stąd też pierwszym celem wspólnotowych regulacji była eliminacja barier krajowych wynikających z protekcjonizmu oraz harmonizacja umożliwiająca efektywne transgraniczne konkurowanie w przetargach. Współczesne regulacje([4]) wskazują już na nieco inne cele, w szczególności zapewnienie trwałego wzrostu gospodarczego, zapewnienie ochrony środowiska czy wsparcie rozwiązań pro-społecznych([5]).

Konkurencja w ramach przetargu

Zgodnie z raportem przygotowanym na zlecenie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), przez PWC i Uniwersytet w Utrechcie (2013), Polska była na czwartym miejscu w Europie w zakresie zagrożenia zmowami przetargowymi. Szacowano wówczas, iż zmowami może być dotknięte 52 proc. postępowań o zamówienia publiczne, co przekłada się na bardzo duże koszty dla finansów publicznych. Konkurencja w ramach przetargu pozostaje podstawowym sposobem osiągania celów przetargów, jakimi są optymalizacja kosztów, jawność i przejrzystość wydatkowanych środków czy gwarancja niezależności rozstrzygnięcia od swobodnego uznania organizatora przetargu, stąd potrzeba walki z nadużyciami w tym właśnie zakresie.

W sytuacji zaś, gdy oferenci podejmują ze sobą współpracę, postępowanie przetargowe nie może być efektywne([6]).

Szkodliwość zmów przetargowych

Polskie prawo traktuje zmowę przetargową jako jedno z najcięższych naruszeń dla uczciwej konkurencji. Wynika to zarówno z przepisów, w tym z braku zastosowania wyłączenia biorącego się z niskich udziałów rynkowych uczestników porozumienia (art. 7 ust. 3 u.o.k.k.), jak i utrwalonego już orzecznictwa([7]).

Wysoka szkodliwość zmów przetargowych dostrzeżona została przez ustawodawcę, stąd równoległe do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów regulacje zawarte w kodeksie karnym:

  • zakaz zawierania porozumień na szkodę osób lub instytucji, na rzecz których przetarg jest dokonywany (art. 305 § 1 kodeksu karnego);

oraz w ustawie o zamówieniach publicznych:

  • nałożony na zamawiającego w ustawie Prawo zamówień publicznych obowiązek odrzucenia oferty, której złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (art. 89 ust. 1 pkt 3 prawa zamówień publicznych),
  • Wykluczenie przedsiębiorcy zawarte w przywołanej wyżej ustawie, opisane w art. 24 zawierające zarówno odniesienia do kodeksu karnego jak i wpływania na zamawiającego w tym także w zakresie zdobywania informacji poufnych (ust. 1 pkt 13 i 18).

Informacje o tym, jak organizować przetarg aby był uczciwy i aby minimalizować ryzyko zmowy, czy też o tym, jak zwalczać zmowy cenowe, są dziś powszechnie dostępne, także online. Na stronie UOKiK znajdziemy wytyczne i przewodniki, jak również cały katalog materiałów szkoleniowych. Także na stronie Urzędu Zamówień Publicznych znajdziemy wytyczne OECDE[8], zaś witryna internetowa Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych zawiera wiele informacji o zamówieniach publicznych.

Organizatorzy przetargów mają dziś wystarczająco dużo informacji, aby zorganizować i umieć wyegzekwować efektywny i uczciwy przetarg, który jest w interesie nas wszystkich.

 

Autor: dr Tomasz Bagdziński, jest adwokatem prowadzącym praktykę z zakresu prawa konkurencji. W 2017 roku prowadził szkolenia dotyczące zmów przetargowych, organizowane przez UOKiK w ramach projektu „Świadomy zamawiający – prawo konkurencji w przetargach publicznych”.

Weź udział w bezpłatnym szkoleniu online
na temat zmów przetargowych
na www.szkoleniazmowy.uokik.gov.pl.
Cennym elementem szkolenia
jest duża liczba praktycznych przykładów,
w tym decyzje UOKiK i Komisji Europejskiej,
czy wyroki KIO i SN oraz liczne ćwiczenia umożliwiające sprawdzenie wiedzy. Po ukończeniu szkolenia uczestnicy otrzymują certyfikat.

 


[1] Detecting bid rigging In public procurement, Helping governments to obtain best value for money, OECD, s.3. www.oecd.org/daf/competition/cartels/42594486.pdf

[2] Początek stanowiły Dyrektywa 64/429/EEC i 64/427/EEC.

[3] Wyrok ETS z 21 lipca 2005 w sprawie C-231/03 Consorzio Aziende Metano (Coname) przeciwko Comune di Cigia de’Botti.

[4] Na przykład Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24 UE.

[5] Pomimo że konkurencja pozostaje wciąż podstawowym mechanizmem służącym do osiągania celu jakim jest efektywna procedura przetargowa, nie jest ona jednak bezwzględnie chroniona; możliwe jest odstąpienie od stosowania konkurencji jako metody w niektórych przypadkach, np. usług z zakresu arbitrażu.

[6] wyrok SOKiK z 17 września 2015 XVII Ama 39/14.

[7] Wyrok SN z 14.01.2009, III SK 26/08.

[8] https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0029/28289/Wytyczne20dotyczc485ce20zwalczania20zmc3b3w20przetargowych.pdf.

 

Tagi: opinia, zmowa cenowa, przetarg, zamówienia publiczne, PZP

 

Warto przeczytać

Ponad 2 mln zł kary dla PDM i zarzuty dla GetBacku za sprzedaż obligacji
Ponad 2 mln zł kary dla PDM i zarzuty dla GetBacku za sprzedaż obligacji

Jest pierwsza decyzja UOKiK w sprawie sprzedaży obligacji korporacyjnych spółki GetBack - Polski Dom Maklerski ma zapłacić 2 mln zł kary. Urząd wszczął też postępowanie przeciw spółce GetBack. ...>

Czy kupujemy miód dobrej jakości?
Czy kupujemy miód dobrej jakości?

Lipowy, gryczany, manuka – czy kupujemy miód dobrej jakości? Inspekcja Handlowa w II kwartale 2018 r. zbadała 269 partii miodu, miała zastrzeżenia do 48 z nich. ...>

Rusza kampania "Poznaj swojego kontrahenta"
Rusza kampania "Poznaj swojego kontrahenta"

Polskie Stowarzyszenie Sprzedaży Bezpośredniej i Federacja Konsumentów pod patronatem UOKiK rozpoczynają akcję „Poznaj swojego kontrahenta”. Chcemy wspólnie przeciwdziałać nieuczciwym praktykom, do których dochodzi podczas pokazów. ...>

Fikcyjne konkursy w internecie - decyzje UOKiK
Fikcyjne konkursy w internecie - decyzje UOKiK

Serwisy HotAwards i HotPrizes były promowane w taki sposób, aby sugerować konsumentom, że biorą udział w konkursie. W rzeczywistości aby „wygrać”, należałoby wysłać SMS-y kosztujące nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. ...>

Nie wszystkie meble bez VAT - kara dla BRW
Nie wszystkie meble bez VAT - kara dla BRW

Reklamy promocji w Black Red White z czerwca 2017 r. wprowadzały w błąd. Plakaty, billboardy i ulotki z hasłem „MEBLE I DODATKI bez VAT” sugerowały, że taniej można kupić wszystkie towary, a nie tylko wybrane.  ...>

Spory o żywność - nowe rozwiązania
Spory o żywność - nowe rozwiązania

Bez wychodzenia z domu i bez ponoszenia kosztów, szybko możesz rozwiązać swój problem dotyczący zakupu jedzenia czy napojów. ...>

Niedozwolony podział rynku przewozów
Niedozwolony podział rynku przewozów

Dwóch przedsiębiorców podzieliło między sobą rynek lokalnych przewozów pasażerskich.  Inicjatorem porozumienia był PKS w Pile. Za naruszenie konkurencji na spółkę nałożono karę ponad  95 tys. zł.   ...>

Kurs online na temat zmów przetargowych
Kurs online na temat zmów przetargowych

Skorzystaj ze szkolenia poświęconego prawu konkurencji w zamówieniach publicznych. Dowiedz się, czym jest zmowa przetargowa oraz jakie są sposoby jej wykrywania ...>

Do góry

Zobacz także:
Bezpieczne place zabawICPENEuropejskie Centrum KonsumenckieUE100-lecie odzyskania niepodległości