Zamknij [x]
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookie z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki
Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie

UOKIK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Powiększ czcionkęPomniejsz czcionkęWersja z wysokim kontrastemWersja tekstowaWersja tekstowaKanał RSSPobierz kod QREnglish version

Tu jesteś: Strona główna > Urząd > Informacje ogólne > Komentarze

Zmowa cenowa w zamówieniach publicznych

< poprzedni | następny > 08.06.2018

Zmowa cenowa w zamówieniach publicznych
  • Polskie prawo traktuje zmowę przetargową jako jedno z najcięższych naruszeń konkurencji.
  • Choć skala nadużyć w zakresie przetargów publicznych się zmniejsza – skuteczny system ochrony przed tego rodzaju naruszeniami może skutkować oszczędnościami sięgającymi nawet 20 proc.[1]

Współcześnie obowiązujące w Polsce regulacje z zakresu zamówień publicznych wynikają z prawa europejskiego. Jakkolwiek traktaty w sposób dość ogólny regulują kwestie prawa konkurencji, nie uwzględniają wyjątku dla transakcji zawieranych przez organy administracji publicznej. Takie ogólne określenie nie było wystarczające, stąd na przestrzeni lat – począwszy od lat 60. ubiegłego wieku – wdrożono szereg wspólnotowych regulacji z zakresu harmonizacji krajowych systemów zamówień publicznych([2]).

Z punktu widzenia wymiany handlowej w Unii, rynek zamówień publicznych jest bardzo istotny, zaś jego wartość szacowana jest na ok. 11 proc. PKB krajów członkowskich([3]). Stąd też pierwszym celem wspólnotowych regulacji była eliminacja barier krajowych wynikających z protekcjonizmu oraz harmonizacja umożliwiająca efektywne transgraniczne konkurowanie w przetargach. Współczesne regulacje([4]) wskazują już na nieco inne cele, w szczególności zapewnienie trwałego wzrostu gospodarczego, zapewnienie ochrony środowiska czy wsparcie rozwiązań pro-społecznych([5]).

Konkurencja w ramach przetargu

Zgodnie z raportem przygotowanym na zlecenie Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), przez PWC i Uniwersytet w Utrechcie (2013), Polska była na czwartym miejscu w Europie w zakresie zagrożenia zmowami przetargowymi. Szacowano wówczas, iż zmowami może być dotknięte 52 proc. postępowań o zamówienia publiczne, co przekłada się na bardzo duże koszty dla finansów publicznych. Konkurencja w ramach przetargu pozostaje podstawowym sposobem osiągania celów przetargów, jakimi są optymalizacja kosztów, jawność i przejrzystość wydatkowanych środków czy gwarancja niezależności rozstrzygnięcia od swobodnego uznania organizatora przetargu, stąd potrzeba walki z nadużyciami w tym właśnie zakresie.

W sytuacji zaś, gdy oferenci podejmują ze sobą współpracę, postępowanie przetargowe nie może być efektywne([6]).

Szkodliwość zmów przetargowych

Polskie prawo traktuje zmowę przetargową jako jedno z najcięższych naruszeń dla uczciwej konkurencji. Wynika to zarówno z przepisów, w tym z braku zastosowania wyłączenia biorącego się z niskich udziałów rynkowych uczestników porozumienia (art. 7 ust. 3 u.o.k.k.), jak i utrwalonego już orzecznictwa([7]).

Wysoka szkodliwość zmów przetargowych dostrzeżona została przez ustawodawcę, stąd równoległe do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów regulacje zawarte w kodeksie karnym:

  • zakaz zawierania porozumień na szkodę osób lub instytucji, na rzecz których przetarg jest dokonywany (art. 305 § 1 kodeksu karnego);

oraz w ustawie o zamówieniach publicznych:

  • nałożony na zamawiającego w ustawie Prawo zamówień publicznych obowiązek odrzucenia oferty, której złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (art. 89 ust. 1 pkt 3 prawa zamówień publicznych),
  • Wykluczenie przedsiębiorcy zawarte w przywołanej wyżej ustawie, opisane w art. 24 zawierające zarówno odniesienia do kodeksu karnego jak i wpływania na zamawiającego w tym także w zakresie zdobywania informacji poufnych (ust. 1 pkt 13 i 18).

Informacje o tym, jak organizować przetarg aby był uczciwy i aby minimalizować ryzyko zmowy, czy też o tym, jak zwalczać zmowy cenowe, są dziś powszechnie dostępne, także online. Na stronie UOKiK znajdziemy wytyczne i przewodniki, jak również cały katalog materiałów szkoleniowych. Także na stronie Urzędu Zamówień Publicznych znajdziemy wytyczne OECDE[8], zaś witryna internetowa Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych zawiera wiele informacji o zamówieniach publicznych.

Organizatorzy przetargów mają dziś wystarczająco dużo informacji, aby zorganizować i umieć wyegzekwować efektywny i uczciwy przetarg, który jest w interesie nas wszystkich.

 

Autor: dr Tomasz Bagdziński, jest adwokatem prowadzącym praktykę z zakresu prawa konkurencji. W 2017 roku prowadził szkolenia dotyczące zmów przetargowych, organizowane przez UOKiK w ramach projektu „Świadomy zamawiający – prawo konkurencji w przetargach publicznych”.

Weź udział w bezpłatnym szkoleniu online
na temat zmów przetargowych
na www.szkoleniazmowy.uokik.gov.pl.
Cennym elementem szkolenia
jest duża liczba praktycznych przykładów,
w tym decyzje UOKiK i Komisji Europejskiej,
czy wyroki KIO i SN oraz liczne ćwiczenia umożliwiające sprawdzenie wiedzy. Po ukończeniu szkolenia uczestnicy otrzymują certyfikat.

 


[1] Detecting bid rigging In public procurement, Helping governments to obtain best value for money, OECD, s.3. www.oecd.org/daf/competition/cartels/42594486.pdf

[2] Początek stanowiły Dyrektywa 64/429/EEC i 64/427/EEC.

[3] Wyrok ETS z 21 lipca 2005 w sprawie C-231/03 Consorzio Aziende Metano (Coname) przeciwko Comune di Cigia de’Botti.

[4] Na przykład Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24 UE.

[5] Pomimo że konkurencja pozostaje wciąż podstawowym mechanizmem służącym do osiągania celu jakim jest efektywna procedura przetargowa, nie jest ona jednak bezwzględnie chroniona; możliwe jest odstąpienie od stosowania konkurencji jako metody w niektórych przypadkach, np. usług z zakresu arbitrażu.

[6] wyrok SOKiK z 17 września 2015 XVII Ama 39/14.

[7] Wyrok SN z 14.01.2009, III SK 26/08.

[8] https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0029/28289/Wytyczne20dotyczc485ce20zwalczania20zmc3b3w20przetargowych.pdf.

 

Tagi: opinia, zmowa cenowa, przetarg, zamówienia publiczne, PZP

 

Warto przeczytać

Trwały nośnik - kolejne decyzje UOKiK
Trwały nośnik - kolejne decyzje UOKiK

Alior Bank, Bank Millennium, BZ WBK, Deutsche Bank, Idea Bank, Pekao SA, i Plus Bank nieprawidłowo informowały o zmianach opłat. W toku pozostaje 7 postępowań.    ...>

Pomoc prawna - zadzwoń do Stowarzyszenia Aquila
Pomoc prawna - zadzwoń do Stowarzyszenia Aquila

Dostałeś niesłusznie nakaz zapłaty lub pismo z sądu? Zostałeś pozwany przez firmę, która wprowadziła cię w błąd? Twoją sprawą zajmie się Stowarzyszenie Aquila.    ...>

Seniorze, uważaj! - podsumowanie kampanii UOKiK
Seniorze, uważaj! - podsumowanie kampanii UOKiK

Akcja trwała od marca do czerwca 2018 r. Ostrzegała seniorów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Wsparło ją kilkadziesiąt podmiotów. ...>

Postępowania polubowne coraz bardziej popularne - sprawozdanie za 2017 rok
Postępowania polubowne coraz bardziej popularne - sprawozdanie za 2017 rok

Ponad 18 tys. wniosków o pozasądowe rozstrzygnięcie sporu wpłynęło w 2017 r. do podmiotów uprawnionych. UOKiK zachęca przedsiębiorców do udziału w systemie ADR.   ...>

Stałe stopy kredytów hipotecznych - apel UOKiK
Stałe stopy kredytów hipotecznych - apel UOKiK

Prezes UOKiK Marek Niechciał zaapelował do banków udzielających kredyty hipoteczne. Urząd oczekuje, że banki wprowadzą do oferty kredyty hipoteczne o stałym oprocentowaniu.    ...>

Milion za zmowę przetargową
Milion za zmowę przetargową

Trzy spółki informatyczne zawarły zmowę przetargową. Wspólnie usiłowały wpłynąć na wynik trzech postępowań o zamówienia publiczne na hosting i kolokację serwerów.   ...>

Jak rozwiązać spór przez internet? Skorzystaj z platformy ODR
Jak rozwiązać spór przez internet? Skorzystaj z platformy ODR

Konsumencie, zawarłeś umowę przez internet ze sprzedawcą z Polski lub innego kraju UE i chcesz złożyć skargę?   ...>

Kurs online na temat zmów przetargowych
Kurs online na temat zmów przetargowych

Skorzystaj ze szkolenia poświęconego prawu konkurencji w zamówieniach publicznych. Dowiedz się, czym jest zmowa przetargowa oraz jakie są sposoby jej wykrywania ...>

Do góry

Zobacz także:
Bezpieczne place zabawICPENKonkurs na prace magisterskie i doktorskieEuropejskie Centrum KonsumenckieUE100-lecie odzyskania niepodległości