Zamknij [x]
Korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookie z których niektóre mogą być już zapisane w folderze przeglądarki
Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności i wykorzystywania plików cookies w serwisie

UOKiK - Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Powiększ czcionkęPomniejsz czcionkęWersja z wysokim kontrastemWersja tekstowaWersja tekstowaKanał RSSPobierz kod QREnglish version

Tu jesteś: Strona główna > Produkty > Nadzór rynku > Jak działa UOKiK

Jak działa UOKiK

Krajowy system nadzoru rynku funkcjonuje na podstawie dwóch ustaw: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r., poz. 155) oraz ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2019 r, poz. 544), służących stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008 r., str. 30). Zakres stosowania ustawy z 2002 r. określono dokładnie w art. 1 ust. 1a, zaś zakres przedmiotowy ustawy z 2016 r. określono w odnośniku do tytułu, w którym wymieniono wszystkie akty unijne objęte przepisami tej ustawy.

Zgodnie z definicją z rozporządzenia 765/2008/WE, przez „nadzór rynku” należy rozumieć „czynności wykonywane i środki stosowane przez organy władzy publicznej w celu zapewnienia, że produkty spełniają wymagania prawne określone w odpowiednim wspólnotowym prawodawstwie harmonizacyjnym lub nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, bezpieczeństwa ani dla innych kwestii z zakresu ochrony interesu publicznego” (art. 2 pkt 17). Rozporządzenie to określa ogólne zasady dotyczące oznakowania CE oraz jego kształt i format (art. 30), zaś w aktach sektorowych (dyrektywy i rozporządzenia) określono zasady i warunki umieszczania oznakowania CE, a także wymagania prawne i techniczne oraz procedury (moduły) oceny zgodności (procedury oceny zgodności określają w jaki sposób producent zapewnia i dokumentuje spełnianie wymagań określonych w unijnym prawodawstwie zharmonizowanym.) oraz elementy dokumentacji potwierdzającej zgodność wyrobu z wymaganiami.

System tworzą Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz organy nadzoru rynku uprawnione do kontroli wyrobów i prowadzenia postępowań administracyjnych wobec wyrobów niespełniających obowiązujących na terenie UE wymagań zharmonizowanych innymi wymaganiami, czyli:

Ponadto Prezes UOKiK jest organem monitorującym funkcjonowanie krajowego systemu nadzoru rynku, czyli systemu dotyczącego wyrobów podlegających oznakowaniu CE. Prezes nie prowadzi kontroli wyrobów podlegających oznakowaniu CE (zgodności). Prezes UOKiK, poza Inspekcją Handlową, nie nadzoruje bezpośrednio żadnych organów nadzoru rynku.

Z organami nadzoru rynku współpracują organy celne (obecnie Krajowa Administracja Skarbowa), które na podstawie opinii wydawanych przez organy nadzoru rynku weryfikują wyroby sprowadzane z krajów trzecich (nienależących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego).

W ramach systemu do zadań Prezesa UOKiK należy m.in.

  • współpraca z organami nadzoru rynku i KAS,
  • prowadzenie postępowań administracyjnych na podstawie akt kontroli wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej w zakresie wyrobów niezgodnych z wymaganiami zharmonizowanymi,
  • pełnienie roli punktu kontaktowego dla unijnych systemów wymiany informacji o wyrobach nieżywnościowych – RAPEX i ICSMS,
  • przekazywanie organom nadzoru rynku i KAS informacji wskazujących, że dany wyrób nie spełnia wymagań,
  • prowadzenie Rejestru wyrobów niezgodnych z wymaganiami lub stwarzających zagrożenie,
  • opiniowanie okresowych planów kontroli organów nadzoru rynku,

Organy nadzoru rynku kontrolują z własnej inicjatywy lub na wniosek Prezesa UOKiK. Jeżeli w jej trakcie kontroli okaże się, że wyrób nie spełnia wymagań zharmonizowanych, wszczynane jest postępowanie administracyjne.

Jeżeli producent nie podejmie działań mających na celu usunięcie niezgodności z wymaganiami lub wycofanie wyrobu z obrotu, organ nadzoru rynku może w szczególności:

  • nakazać wycofanie wyrobu z obrotu,
  • nakazać usunięcie stwierdzonych niezgodności, w tym formalnych,
  • nakazać odzyskanie wyrobu,
  • nakazać zniszczenie wyrobu
  • nakazać powiadomienie użytkowników, że wyrób nie spełnia wymagań.

Informacje o decyzjach nakładających obowiązki w związku ze stwierdzeniem, że wyrób jest niezgodny z wymaganiami, wydanych przez organy nadzoru rynku, są przekazywane Prezesowi UOKiK, który wpisuje je do Rejestru wyrobów niezgodnych z wymaganiami lub stwarzających zagrożenie.

Na podstawie ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, organy nadzoru rynku mogą nakładać, w drodze decyzji, pieniężne kary administracyjne na podmioty gospodarcze, które wprowadziły do obrotu wyroby niespełniające wymagań zharmonizowanych. Kara wynosi do 100 tys. złotych.

Od 1 stycznia 2010 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008 r., str. 30 - dalej: rozp. 765/2008), które ma na celu przede wszystkim ujednolicenie mechanizmów i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w obszarze nadzoru rynku, tak aby zwiększyć skuteczność wykrywania niebezpiecznych wyrobów, wzmocnić współpracę między uczestnikami systemu nadzoru rynku, także na poziomie unijnym, oraz podnieść świadomość opinii publicznej (przedsiębiorców i konsumentów) odnośnie korzyści i mechanizmów działania systemu. Zgodnie z art. 18(5) rozp. 765/2008, państwa członkowskie mają obowiązek okresowego sporządzania krajowych planów nadzoru rynku oraz przekazywania ich do wiadomości Komisji Europejskiej i pozostałych państw członkowskich, a także udostępniania ich opinii publicznej. W Polsce organem odpowiedzialnym za realizację tego zadania jest Prezes UOKiK.

Jednocześnie informujemy, że od 16 lipca 2021 r. rozporządzenie (WE) 765/2008 w zakresie przepisów dotyczących nadzoru rynku zostaje zastąpione przepisami rozporządzenia PE i Rady (UE) 2019/1020 z dn. 20 czerwca 2019 r. ws. nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011 (Dz. Urz. UE L 169 z 25.06.2019 r., str. 1).

    Drukuj pytanie
  1. Rozwiń odpowiedź Raporty dotyczące funkcjonowania systemu nadzoru rynku w Polsce

  2. Drukuj pytanie
  3. Rozwiń odpowiedź Wykaz danych kontaktowych instytucji zajmujących się nadzorem rynku w Polsce

  4. Drukuj pytanie
  5. Rozwiń odpowiedź Krajowe programy nadzoru rynku

Do góry